این کتاب مجموعه‌ای از مقالات پژوهشی در حوزۀ تاریخ معاصر است که به بهانۀ پاسداشتِ یرواند آبراهامیان، تاریخ‌نگارِ برجستۀ ایرانی، گردآوری شده. نویسندگان مقالات، پژوهشگرانی شناخته‌شده از جای‌جای جهان، به بررسی جنبه‌هایی از تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران می‌پردازند که با رجوع به مضامین مطرح‌شده در آثار آبراهامیان، افق‌های تازه‌ای در فهم تحولات ایران از اوایل قرن بیستم تا امروز می‌گشایند. مقالات در پنج بخش سامان یافته‌اند که از جایگاه ایران در سیاست جهانی و دوره‌های گذار تاریخی آغاز شده و با مرور سیاست ملی و تاریخ اندیشه در بستر تحولات سیاسی در نهایت تاریخ اجتماعی ایران را با تأکید بر فضاهای شهری در این دوره بررسی می‌کنند. از ویژگی‌های برجستۀ این مجموعه پرداختن به موضوعاتی است که در مطالعات تاریخی ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند، مسائلی همچون فعالیت‌های حزب کمونیست در دوران نخست‌وزیری محمد مصدق، نقش ارمنیان در شکل‌گیری حیات اجتماعی و فرهنگی ایران و تاریخ شهری بیرون از فضای تهران. کتاب علاوه بر مقالات پژوهشی، شامل گفت‌وگویی اختصاصی با یرواند آبراهامیان و کتاب‌شناسی کامل آثار اوست و از این نظر، هم ادای دِینی علمی به یکی از تأثیرگذارترین تاریخ‌نگارانِ ایران معاصر به شمار می‌آید و هم منبعی ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ خاورمیانه و ایران.